Jawi sepanjang zaman

Jawi sepanjang zaman

Monday, 19 May 2014

PENGENALAN

                                                                                                                                                        ڤڠنلن
جاوي جوڬ اداله مروڤاكن توليسن واريثن ڤرادبن ملايو يڠ تله داداڤتاسي درڤد ابجد ٢ عرب دان دسسوايكن دڠن سبوتن دالم بهاس ملايو.

ديفينيسي جاوي
اصل اصول اصطلاح ‘ جاوي'
اصطلاح جاوي سريڠ دكاءيتكن دڠن ڤڠڬيلن عرب كڤد سواتو رومڤون بڠسا د نوسنتارا. اورڠ عرب براڠڬاڤن سموا سوكو بڠسا د د نوسنتارا دان ڤڠهونيڽ دڤڠڬيل منوروت امت جوهري موعين ﴿1996: 17﴾، نام جاوي برأصل درڤد كات بهاس عرب “ جاواه“. اڤابيلا دجاديكن كات ادجيكتيف “جاواه“ منجادي ‘جاوي'. منوروت قاموس ديوان ايديسي كأمڤت توليسن جاوي برمقصود توليسن يڠ مڠڬوناكن حروف جاوي. اوليه ايت كات جاواه اتاو جاوي مروجوع كڤد سموا بڠسا دان قوم يڠ منجادي ڤريبومي داسيا تڠڬارا، بوكن هاڽ كڤد اورڠ جاوا، ايايت ڤندودوق يڠ برأصل دري ڤولاو جاوا.

ڤنداڠن اين توروت دسوكوڠ اوليه محمد ناقويب الاتتس ﴿1972:2﴾ يڠ مڽاتاكن بهاوا “ كيت تاهو بهاوا اصطلاح جاوي ايت اداله نام ڬلرن اورڠ عرب ترهادڤ سلوروه بڠسا٢ ڤندودوق داءيره كڤولاوان اين ﴿عالم ملايو﴾
هشيم موسى ﴿1999:9﴾ منجلسكن بهاوا، منوروت جي.هيه ويرندلي، اصطلاح جاوي بوليه دكاءيتكن دڠن ڤركاتأن جاوا سڤرتي يڠ د سبوت اوليه موركو ڤولو سباڬاي نام لاما باڬي ڤولاو سومترا. مانكالا منوروت ريفليسس، ڤركاتأن جاوي باڬي اورڠ ملايو برمقصود كاچوقن سڤرتي دالم اوڠكاڤن انق جاوي، ايايت كاچوقن درڤد باڤ كليڠ دان ايبو ملايو دان دري سيتو تيمبولڽ جاوي ڤرانقن. ميثلڽ ڤركاتأن يڠ ترداڤت دالم كتاب سريبو مسئله ترتوليس.:

“...
كتاب...يڠ درڤد بهاس ڤراسي...د ڤيندهكن كڤد بهاس جاوي...اوليه محمد ميزن بن حاج خاطب تاه.... يڠ بربڠسا الجاوي دري ڤليمبڠ...ڤد تاهون 1230 هجرة...
ڤركاتاءن بهاس جاوي دان بربڠسا الجاوي يڠ ترداڤت دالم ڤتيقكن داتس ممباوا مقصود ملايو. اصطلاح جاوي منجادي ايكوتن اورڠ ملايو يڠ مناماكن توليسن عرب سباڬاي توليسن جاوي. منوروت زعبا رحمه الله توليسن ملايو حروف عرب ايت بياساڽ دسبوت اورڠ ڤد كتيك ايت سباڬاي توليسن جاوي. ڤركاتاءن جاوي جوڬ دكاءيتكن دڠن اصطلاح تانه جاوي، تورون جاوي، كتاب جاوي، علماء جاوي، اورڠ جاوي، 
ماسوق جاوي دان سباڬايڽ

بوقتي برتوليس فغإيشتهارن كمرديكاءن تانه ملايو يغ دتوليس دالم توليسن جاوي
قاعده ڤنوليسن جاوي
توليسن جاوي سام سڤرتي رومي. توليسن جاوي ممڤوڽاءي 37 حروف يڠ ترديري درڤد 3 حروف ۏوكل دان 34 حروف كونسونن.



  ڤد اصلڽ حروف جاوي يڠ دأمبيل درڤد حروف عرب يڠ ممڤوڽاءي 30 ابجد. سهاج ترماسوق حروف ‘تا مربوطه'﴿ة ﴾.
نامون باڬيتو حروف٢ ترسبوت تيدق داڤت ممنوهي كهندق ايجاءن دالم بهاس ملايو. اوليه يڠ دمكين، باڬي مڽلارسكن توليسن جاوي دڠن ايجأن بهاس ملايو، اورڠ ملايو تله منمبه ليما حروف باڬي ملامبڠكن بوڽي٢ اصلي دالم بهاس  ملايو. حروف ترسبوت چ ﴿ چ ﴾ دڤادنكن دڠن حروف ‘سي' ﴿باڬي رومي﴾، ڠ ﴿ ڠ ﴾ دڤادنكن دڠن حروف ‘ڠ'، ڤا ﴿ڤ ﴾ دڤادنكن دڠن ‘ڤ'، حروف ڬ ﴿ ڬ ﴾ دڤادنكن دڠن حروف ‘ڬ' دان حروف ڽ ﴿ ڽ ﴾ دڤادنكن دڠن حروف "عين واي"               
ستروسڽ ڤد تاهون 1986 منروسي بوكو ڤدومن ايجاءن جاوي يڠ دسمڤورناكن ﴿ڤي.اي.جي.وي.دي﴾ دتمبه ساتو لاڬي حروف ايايت حروف ‘ۏ' ﴿ ؤ ﴾ باڬي ملامبڠكن بوڽي ‘ۏ'. جوسترو ايت بيلڠن حروف جاوي منجادي سباڽق 37 حروف.

توليسن ۏوكل جاوي
دالم توليسن جاوي ترداڤت تيڬ حروف اوتام سباڬاي حروف سقسي يڠ دسبوت حروف ۏوكل، ايايت حروف اليف ﴿ ا ﴾ يڠ مڠحاصيلكن بوڽي ﴿ا﴾ دان ﴿اي﴾ سڤرتي ڤركاتاءن اديق دان امق. مانكالا حروف كدوا اياله حروف واو ﴿ و ﴾ يڠ بوڽيڽ ﴿او﴾ دان ﴿او﴾ سڤرتي ڤركاتأن اولر دان اوبور٢ دان باڬي حروف ۏوكل يڠ كتيڬ اياله حروف يا ﴿ ي ﴾ بوڽيڽ ﴿ا﴾ دان اي-تاليڠ سڤرتي ڤركاتاءن ايكن دان ايكور. كتيڬ-تيڬ حروف ۏوكل اين رومي سڤرتي اليف ﴿ ا ﴾،واو ﴿ و ﴾ دان يا ﴿ ي ﴾ برفوڠسي كڤد انم حروف رومي ايايت ا،اي،او،او،ا،اي.



حروف كونسونن
سلاين تيڬ حروف ۏوكل يڠ اوتام اليف ( ا ﴾، واو ﴿ و ﴾، دانن ياء ﴿ ي ﴾ دالم سيستم توليسن جاوي، ترداڤت 33 حروف كونسونن. حروف كونسونن اين تربهاڬي كڤد دوا كومڤولن يڠ ڤرتام ترديري درڤد 18 حروف يڠ دڬوناكن باڬي منوليس ڤركاتان-ڤركاتان ملايو جاتي. حروف-حروفڽ اياله با ﴿ ب ﴾، تا ﴿ ت ﴾، جيم ﴿ ج ﴾، دل ﴿ د ﴾، رو ﴿ ر ﴾، سين ﴿ س ﴾، كاف ﴿ ك ﴾، لم ﴿ ل ﴾، ميم ﴿ م ﴾، نون ﴿ ن ﴾، ها ﴿ ه ﴾، ا ﴿ ا ﴾،
ڤركاتان تراديسي
اياله ڤركاتان يڠ دككلكن ايجاءن لاما زعبا ﴿1949﴾. ڤركاتاءن تراديسي اياله جك، كيت، ڤد، اڤ، اي، ليما، دي، مك، ايت، اين، دان، بن، درڤد، بنت، دري، شرڬ، دمكين، اداله حروف يڠ تيدق بوليه برسمبوڠ سلڤس دان حروف يڠ بوليه برسمبوڠ سلڤس حروف يڠ تيدق بوليه برسمبوڠ سلڤسڽ اياله اليف﴿ ا ﴾، دل ﴿ ذ ﴾، ذال ﴿ ذ ﴾
، رو ﴿ ر ﴾، زاي ﴿ ز ﴾، واو ﴿ و ﴾، ۏ ﴿ ؤ ﴾ تا بولت ﴿ ة ﴾ دان حمزه ﴿ ء ﴾ مانكالا حروف٢ يڠ تيدق دسبوتكن يڠ لاءينڽ ايت اداله حروف يڠ بوليه برسمبوڠ سلڤسڽ.



ڤڠڬوناءن كاف ﴿ ك ﴾ دان قاف ﴿ ق ﴾ مطلوب ﴿1989﴾،
حروف كاف دان قاف برسماءن حروف ‘كي' دالم توليسن رومي. اوليه ايت ڤڠڬوناءن كدوا-دوا حروف اين ممڤوڽاءي ڤربيذأن. ڤڠڬوناءن ايجاءن باڬي حروف كاف هاڽ اونتوق ڤركاتاءن سراڤن بهاس ايڠڬريس سڤرتي أوبجيكتيف، كومڤوتر. مانكالا ايجاءن يڠ مڠڬوناكن حروف قاف ﴿ ق ﴾ اياله باڬي ڤركاتاءن بياسا سڤرتي ڤوكوق، داتوق دان لاءين٢.
هوموڬرف
هوموڬرف مروجوع كڤد دوا كات اتاو لبيه يڠ سام ايجاءن تتاڤي برلاءينن معناڽ. هوموڬرف جوڬ بوليه برلاكو سرنتق دڠن هومونيم ﴿بوڽي سام﴾، ميثلڽ جاڬ﴿بڠكيت﴾ دڠن جاڬ﴿ڤڠاول كسلامتن﴾ يڠ سام بوڽي دالم سبوتن باكو. هوموڬرف باڽق برلاكو دالم توليسن جاوي كران سيستم توليسن جاوي هاڽ مڠڬوناكن امڤت
حروف ۏوكل بربانديڠ دڠن انم حروف دالم توليسن رومي. باڬايماناڤون ترداڤت ببراڤ چارا يڠ دڬوناكن اونتوق مڠيلقكن هوموڬرف برلاكو تراوتما دڠن منمبه حروف اليف ڤد بوڽي(ا)

سلأين ايت، مطلوب ﴿2003: 90﴾ برڤنداڤت اونتوق ممبيذاكن ايجاءن ڤركاتاءن جاڬ' اياله دڠن دوا چارا. ڤركاتاءن ‘جاڬ' باڬي مقصود بڠكيت دإيجا دڠن ﴿ جاَڬ) مانكالا ‘جاڬ' باڬي مقصود سجنيس ڤكرجأن ﴿ڤڠاول كسلامتن﴾ دايجا دڠن ﴿ جاڬا﴾.
باڬايماناڤون بلياو تيدق منجلسكن مڠاڤ حال اين برلاكو. نامون بڬيتو، سماس سبوتن باكو دمنسوخكن اوليه جماعه منتري كابينيت ڤد تاهون 2000، مطلوب برڤنداڤت بهاوا سيستم ايجاءن جاوي يڠ برداسركن سبوتن باكو بوليه دكمباليكن كڤدا بنتوق اصلڽ ﴿اوتوسن مليسيا، 2 فيبرواري 2000﴾. اين برمعنا ڤركاتاءن جاڬ سهاروسڽ دسبوت دڠن دوا چارا سڤرتي سبلومڽ،ايايت [جا.ڬ↔] دان [جا.ڬ]، دان دتوليس دالم توليسن جاوي دڠن دوا چارا جوڬ سباڬايمان يڠ تله دسارنكن اوليه مطلوب داتس.

هوموڬرف دالم سوكو كات
BIL
RUMI
JAWI
RUMI
JAWI
1
Bandul
باندول
Bendul
بندول
2
Banci
بانجي
Benci
بنجي
3
Bongkah
بوغكه
Bengkah
بغكه
4
Bangkal
باغكل
Bengkal
بغكل
5
Bangkar
باغكر
Bengkar
بغكر
6
Cancang
جانجغ
Cencang
جنجغ
7
Cangking
چاڠكيڠ
Cengking
چڠكيڠ
8
Cangkir
چاڠكير
Cengkir
چڠكير
9
Cangkung
چاڠكوڠ
Cengkung
چڠكوڠ
10
Dandang
داندڠ
Dendang
دندغ
11
Gambar
ڬامبر
Gembar
ڬمبر
12
Gambut
ڬامبوت
Gembut
ڬمبوت
13
Gampar
ڬامڤر
Gempar
ڬمڤر
14
Ganding
ضانديغ
Gending
ڬندیڠ
15
Ganggang
ڬاڠڬڠ
Genggang
ڬڠڬڠ

حمدان ﴿1999﴾، توروت مڽنارايكن ڤركاتاءن تمبون دان كمڤوس سباڬاي ڤاسڠن هوموڬرف كڤد تمبون دان كمڤوس. نامون بڬيتو، هاڽ ڤاسڠن كات
تمبون٢ سهاج دتموءي دالم قاموس ديوان تتاڤي بلوم ترسناراي دالم
دفتر كات بهاس ملايو ﴿2005﴾. باڬي ڤاسڠن كات كمڤوس٢ ، هاڽ ڤركاتاءن كمڤوس سهاج دتموءي دالم كدوا- دوا سومبر رجوعن ترسبوت.

No comments:

Post a Comment